Fauna Morze Północne

Morze Północne nie przestaje mnie zaskakiwać

Fauna Morze PółnocneMorze Północne – zimne i targane porywistymi wiatrami. Patrząc na jego ołowiane chłodne wody człowiek odruchowo zakłada, że nie może on obfitować w żadne „niezwykłe” organizmy. Ot jakieś ryby i parę ptaków 🙂

Zdziwić się można chodząc na spacery po plażach, lub… odwiedzając zaprzyjaźnionych wędkarzy. Oto co zobaczyłem ostatnio u znajomego. Suszył na kaloryferze parę rozgwiazd i jeżowców. Twierdzi, że wyłowił je… łowiąc ryby 🙂

Jeżowce (te małe „kulki” w głębi zdjęcia – BTW, kliknijcie je, żeby powiększyć) to ciekawe stworzenia. Zamieszkują strefę denną wód słonych. Większość z nich występuje w strefie tropikalnej i subtropikalnej (stąd moje zdziwienie widząc je ususzone na kaloryferze), nie osiągając znacznych rozmiarów (maksymalnie z 10-12 centymetrów). Jeżowce dysponują kolcami pokrywającymi ich ciało, niektóre mają również kolec jadowy. Teraz uważajcie, zbliżamy się do najlepszego kawałka: wiele gatunków jeżowców produkuje toksyny niebezpieczne dla człowieka. Nadepnięcie takiego ustrojstwa na plaży może skończyć się nie tylko bólem (lub w przypadku wujka kaszalota „bulem”), ale również trudności z oddychaniem, drgawki, utratę przytomności, do śmierci włącznie. Niektóre toksyny są tak silne, że nawet wysuszone kolce zachowują swoją jadowitość…
Wiecie gdzie gdzie jeżowiec ma przód, gdzie tył? Otwór gębowy znajduje się na spodniej części ciała, a odbyt na części wierzchniej. Ma to sens, bo jeżowce kroczą po dni lub drążą jamy (więc wszelkie wydzieliny odpływają w odmętach oceanu 🙂 ). Są wszystkożerne – niektóre gatunki pałaszują nawet muł.

Ciekawostką jest to, że jeżowce są tzw. organizmami modelowymi wykorzystywanymi w biologii rozwoju i w embriologii. Na jajach i plemnikach jeżowców zbadano po raz pierwszy procesy dojrzewania jaj, zapłodnienia i bruzdkowania. Zsekwencjonowano też cały genom Strongylocentrotus purpuratus nazywanego jeżowcem purpurowym.

Rozgwiazd chyba nie muszę jakoś specjalnie przedstawiać 🙂 Chyba każdy kojarzy ich kształt. Mniej osób wie, że są to bezlitośni morscy drapieżcy, polujący na małże i… jeżowce. Występują na wszystkich rodzajach dna: piaszczystym, skalistym lub na łąkach traw morskich. Zasiedlają głównie morza pełnosłone, jednak jeden gatunek – rozgwiazda czerwona (Asterias rubens) – występuje także w naszym Bałtyku.
Jak radzą sobie z twardymi muszlami małż? Przysysają się za pomocą tzw. nóżek ambulakralnych do muszli małża. Rozgwiazdy są silne, potrafią uchylić muszlę. Wynicowuje swój żołądek (mówiąc po ludzku wyciąga go na zewnątrz swojego ciała) przez otwór gębowy, wprowadza go przez powstałą szparkę do wnętrza muszli i… zaczyna obiad 🙂 Soki trawienne rozpuszczają ciało ofiary, które następnie zostaje wessane w strawionej postaci. Taki posiłek trwa około 10 godzin (myślę, że mógłby to być ulubiony zwierzak Dr Hannibala Lectera). Część rozgwiazd kruszy muszle ślimaków i małży, inne połykają całe zwierzę i wypluwają potem pustą muszlę.
Teraz to co tygryski lubią najbardziej, czyli rozmnażanie. Większość jest rozdzielnopłciowa. A zapłodnienie jest zewnętrzne (tzn. że zwierzęta wyrzucają miliony komórek jajowych i plemników do otaczającej ich wody i wierzą, że poradzą sobie same. Idea podobna do pomysłu na nowoczesne rakiety wojskowe, te typu odpal-zapomnij). Niektóre gatunki rozgwiazd żyjących w chłodnych morzach opiekują się swym potomstwem. Samica składa do kilkuset jaj. Strzeże ich, tworząc nad nimi baldachim, wsparta na czubkach ramion. Inne gatunki są jajożyworodne. Po grzbietowej stronie samicy umieszczone są specjalne jamy, w których rozwijają się larwy. Najlepsze jest to, że rozgwiazdy rozmnażają się również bezpłciowo – zwierzak potrafi rozpaść się na kilka kawałków, z których regenerują się nowe organizmy. Jak dla mnie bomba 🙂

No to czym jeszcze zaskoczy mnie Morze Północne? 🙂

Jeśli chcecie więcej takich historii, to zapraszam tutaj:
* Konchy Morza Północnego.
* Animal Planet – Oddział w Aberdeen.
* Delfiny i wojna polsko-polska.
* Animal Planet – wybrzeże w Aberdeen.

Jedno przemyślenie nt. „Morze Północne nie przestaje mnie zaskakiwać

  1. swietne !

    to ja na polecialam tysiace mil na zachod .. szukajac rozgwiazd na roznych, dziwnych, dzikich plazach .. a tu taka niespodziajka 😀

    Fajnie sie Ciebie czyta 😀 (odpal-zapomnij bylo najlepsze :P)

    pozdrawiam
    xxx

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *